مطالب تازه
خانه » مقالات » مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

هر فونت از قسمت‌های مختلفی از جمله : کاراکتر ها، حروف و سمبل‌ها تشکیل شده است. هر کاراکتر دارای حالات مختلفی است، مثلا کاراکتر “ب” از حالات ب – بـ – ـبـ – ـب تشکیل شده است، که به این حالات مختلف یک کاراکتر گلیف می‌گویند. ابزاری وجود دارد  به نام موتور رندر متن که مشخصات هر کاراکتر را نسبت به کاراکترهای بعد و قبل از آن مشخص می کند و گلیف مورد نظر را شناسایی کرده و بر روی خروجی ترسیم می‌کند.

نکته قابل توجه دیگر این است که هر گلیف دارای کد متفاوتی است که به آن کد پوینت گفته می‌شود. در سالهای آغازین دنیای کامپیوتر، تمامی مراودات انجام شده با کامپیوتر انجام می شد که با استفاده از زبان انگلیسی و یکسری سمبل‌های خاص صوزت می گرفت. این دسته از حروف در استانداردی با نام اسکی گنجانده شدند.

IC26720 300x265 مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

بعد از اینکه در نیمه دوم دهه ۹۰ میلادی استفاده از کامپیوتر فراگیرتر شد ، لازم بود که زبان‌های بیشتری به دنیای دیجیتال وارد شود. این موضوع باعث شد که تولیدکنندگان کامپیوتر استاندادرهای مختلف دیگری را ایجاد کنند که هر استاندارد حاوی کاراکترها و سمبل‌های مورد نیاز یک یا چند زبان با ریشه مشترک بود. به این صفحات کدپیج گفته میشد.

وجود کدهای برابر و یکسان در کدپیج‌های مختلف باعث سردرگمی کاربران شده بود. مثلا شخصی با استفاده از کدپیج زبان آلمانی یک متن را می‌نوشت و شخص دیگر بدون اینکه اطلاعی از کدپیج نویسنده داشته باشد، با استفاده از کدپیج روسی اون متن را مطالعه می کرد. این موضوع سبب می شد کاربر نهایی متنی را مطالعه کند که حاوی یکسری کاراکتر و سمبل زبان روسی بود و هیچ ارتباطی با متن نوشته شده به زبان آلمانی نداشت. با زیاد شدن این مشکلات کنسرسیومی به نام یونی‌کد تصمیم گرفت که استانداردی را ایجاد کند ، که با نام همین کنسرسیوم به نام Unicode شناخته می‌شود.

220px Unicode logo.svg  مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

استاندارد یونی کد:

یونی‌کد، حاوی اطلاعات مربوط به کاراکترها و سمبل‌های همه زبان‌های زنده و مرده دنیاست که جداول متفاوت را مشخص می کند و زبانهای با ریشه مشترک را مانند زبان عربی، فارسی، فارسی دری، اردو و غیره را در یک جدول ، با تمامی اطلاعات مورد نظر آنها قرار می دهد . بدون اینکه کد مورد استفاده در یک گلیف، در گلیف دیگری در هر زبان دنیا استفاده شده باشد.

هنگامی که دنیای وب در مراحل مقدماتی بود، قراردادن اطلاعات در وب از اهمیت زیادی داست. هر زبانی، مهمترین آثارش را در وب ثبت می‌کرد تا به دست دیگران برساند. ولی بدلیل محدودیت‌های ابتدایی، همان قراردادن اطلاعات در وب ، نگارنده و خواننده را راضی نگاه می‌داشت.ولی از زمانی که پیشرفت‌هایی در این زمینه صورت گرفت ، این قابلیت ایجاد شد که صفحات بصورت زیباتری به نظر خواننده برسد.

Picture 7 300x166 مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

موج دوم نمایش اطلاعات در وب سایت زمانی بود که طراحان وب، از تصاویری با پیش‌زمینه شفاف استفاده کردند تا متون با کیفیت و زیبا به نظر آیند . در ادامه آن شرکت های مختلف اقدام به وضع استانداردهای داخلی کردند تا با رعایت آنها، مطالب با شکل زیباتری به نظر بیننده برسد. آخرین اقدامی که صورت گرفت این بود که ، استاندارد یکسانی برای رعایت در تمامی مرورگرهای وب پیشنهاد شد. وب فونت ؛ که البته از سال ۲۰۰۹ میلادی هنوز به عنوان یک پیشنهاد باقی مانده، اما بدلیل پشتیبانی بسیار خوب تبدیل به تنها روشی شده که طراحان وب از آن برای خلق متون زیباتر بهره ببرند.

در ابتدا طراحان وب از فونت‌های استاندارد برای نمایش متون مورد نظر استفاده می‌کردند. برای زبان فارسی، فونتی که در همه وب‌سایت‌ها استفاده می شد فونت Tahoma بود، تنها به این دلیل از این فونت استفاده می کردند چون اطمینان داشتند که این فونت در سیستم کاربر نهایی وجود دارد. با ظهور وب فونت‌ها این قابلیت بوجود آمد که طراح صفحه وب، یک فونت که در سیستم کاربر وجود نداشت را، در صفحه وب مورد نظرش استفاده کند و مطمئن باشد که کاربر نهایی صفحه مورد نظر را با استفاده از فونت دلخواه او مشاهده می‌کند.

fonts keys 300x186 مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

شرکت‌های تولید کننده مرورگر در آغاز نگرش به فونت‌ها در وب، اقدام به وضع استانداردهای داخلی برای پشتیبانی از فونت‌های خاص کردند. مثلا مرورگر اینترنت اکسپلورر از فرمت EOT پشتیبانی می‌کرد و فایرفاکس از فونت‌های TTF پشتیبانی می‌کرد. کم کم مرورگرهای مختلف از فرمت‌های مختلف فونت پشتیبانی کردند و این پشتیبانی‌ها از فونت‌های متفاوت باعث بوجود آمدن تفاوت در نمایش حروف شد. بعضی مرورگرها کلمات را با وضوح بهتری نمایش می‌دادند در حالی که برخی دیگر وضوح نمایش کمتری داشتند.

از طرف دیگر، وجود موتورهای رندر متن در مرورگرها باعث شد که بدر نمایش حروف مشکلاتی بوجود آید. که البته این مشکل هنوز هم وجود دارد. مثلا  اینترنت اکسپلورر ۷ و ۸ از ClearType برای نمایش متون استفاده می‌کنند. اما بیشتر مرورگرهای نصب شده در ویندوز ایکس اعم از اینترنت اکسپلورر ۶فایرفاکس پیش از نسخه ۴ اپراسافاری و غیره از موتور رندر متن پیش‌فرض ویندوز، یعنی Uniscribe استفاده می‌کنند که از Grayscale Antialiasing برای نمایش متون استفاده می‌کند. با این تفاوت که اگر کاربر تصمیم به نصب اینترنت اکسپلورر ۸ کند، موتور رندر متن پیش‌فرض ویندوز هم تغییر می‌کند و اگر کاربر از فایرفاکس پیش از نسخه ۴ یا سافاری و اپرا استفاده کند، متن های او با استفاده از ClearType نمایش داده خواهند شد. اما اینترنت اکسپلورر ۹ و فایرفاکس نسخه ۴ به بعد، از DirectWrite برای نمایش متون استفاده می‌کنند. به علاوه باید در نظر داشت که سیستم عامل ایکس مکینتاش از نسخه ۱۰٫۴٫۲ به بعد از CoreText جهت نمایش متون استفاده می‌نماید.

این تفاوت چشمگیر در موتورهای رندر متن باعث شد که مشکلات زیادی در نمایش متن ها بوجود آید که در بعضی محصولات کلمات بصورت شکسته شده نمایش داده می‌شوند. به همبن دلیل نه تنها خود فونت به وجود زیبایی جهت نمایش متون لازم است، بلکه موتورهای رندر متن هم از اهمیت بسزایی برخوردار هستند.

fonts css 300x172 مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

همان طور که در بالا گفته شد، هر فونت از تعدادی گلیف تشکیل شده که هر چه تعداد این گلیف‌ها بیشتر باشد یک فونت برای نمایش اطلاعات غنی‌تر خواهد بود. اما این تعداد زیاد در وب خیلی خوب نیست. مثلا فکر کنید شما یک متن ساده را به زبان فارسی در وب می نویسید، آیا لازم هست که فونت شما حاوی گلیف‌های زبان انگلیسی یا آلمانی باشد؟ مسلما وجود گلیف‌های بیش از اندازه باعث بالا رفتن حجم یک فونت می‌شود که این امر در وب اصلا خوش‌آیند نیست.

مورد دیگری هم وجود دازد ، آن هم این است که زبان‌های لاتین معمولا دارای کاراکترهایی با ارتفاع یکسان هستند، در صورتی که زبان‌هایی مانند زبان فارسی، عربی، اردو و غیره دارای کاراکترهای کاملا متفاوتی هستند، برخی به سمت بالا کشیده می‌شوند و برخی دیگر به سمت پایین. چون استانداردهای تدوین شده عموما بر اساس رسم‌الخط لاتین وضع شده‌اند این تفاوت ظاهری در فونت‌های لاتین و زبان‌های دیگر باعث شده که، فارسی‌ زبانان دچار مشکل شوند. به این دلیل که حروف مرتفع فارسی بصورت بالقوه نمی توانند ارتفاع استاندارد حروف لاتین را رعایت کنند و حتی در صورتی که این ارتفاع رعایت شود کلمات خطوط پایین‌تر، کلمات جملات خطوط بالاتر را دچار مشکل می‌کنند و کلمات روی هم می‌افتند.

در اکثر فونت‌های فارسی حروف انگلیسی هم گنجانده شده، ولی در یک وب فونت به آنها نیازی نیست لذا با یک طراحی صحیح تا حد زیادی می‌توان این مشکلات را برطرف کرد. برای مثال ارتفاع صحیح را با صرف زمان تا حد قابل قبولی می توان رفع است، بخصوص مشکل کدپوینت‌های اشتباه که در فونت‌های فارسی بسیار مرسوم است، البته می شود آنها را کاملا برطرف کرد. گلیف‌های مشخص و با تعداد پایین هم در پایین آوردن حجم فونت موثر خواهد بود. همه اینها نشان از یک چیز دارد و آن این است که یک وب فونت باید با دید کاربرد در وب طراحی شود.

65850 1 300x211 مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

سرویس‌های زیادی ,وجود دارد که فونت‌ها را تبدیل به وب فونت می‌کنند. عملکرد بیشتر آنها یکسان است و تنها کاری که انجام می دهند این است که یکسری از جداول مورد استفاده در فونت را برای فشرده کردن هر چه بیشتر فونت‌ها از بین می‌برند. برای مثال جداول کرن که نبود آنها حجم قابل توجهی از فونت را کم می‌کند. در نهایت با استفاده از یکسری دستورات CSS می‌توان وب فونت را به یک صفحه وب الصاق کرد تا کاربر نهایی در هنگام بازدید از صفحه وب شما، فونت دلخواه شما را مشاهده نماید.”

برای توسعه یک وب فونت نیازی نیست تا همه کارها را از ابتدا انجام دهیم، اگر یک فونت سالم در اختیار داشته باشیم می‌توانیم با حذف گلیف‌های اضافه حجم آن را پایین بیاوریم و با کمی کنترل گلیف‌ها میتوان ارتفاع حروف را نیز مشخص کرد. سپس با گرفتن یک خروجی مجدد و تعیین اطلاعات جانبی فونت و مجوز استفاده از آن، می‌توان از یک فونت بصورت وب فونت استفاده کرد.

669963 300x109 مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

مشکلات مربوط به فونت فارسی در وب سایت

درباره‌ی والا علیزاده

" متولد 1369 تهران " _ " تحصیلات در مقطع کارشناسی گرافیک ،دانشگاه علم و فرهنگ – دیپلم گرافیک " من آشنایی و علایق خود را با دنیای طراحی مدیون علاقه شدید به نقاشان و هنرمندان بزرگ داخلی و خارجی هستم. مشخصه تجربه اندوزی و جستجو گری و همچنین خلاقیت برای هنرمندان امری مهم تلقی می شود و من نیز خود را از این قاعده مهم خارج نمی دانم.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code class="" title="" data-url=""> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> <pre class="" title="" data-url=""> <span class="" title="" data-url="">